STARE NEONY




Neony - Poznań



Spośród starych poznańskich neonów wyprodukowanych przez oddział firmy "REKLAMA" w Poznaniu, tak bardzo licznych na ulicach miasta jeszcze w latach '90, ostało się bardzo niewiele. Prawie z każdym miesiącem znika kolejny neon udokumentowany na stronie. Prawie połowa neonowych reklam przedstawionych poniższych fotografiach została trwale zdemontowana (z czego przynajmniej 30 pozycji dotyczy samego Poznania). Jeszcze mniejsza część istniejących neonów działa w pierwotny, oryginalny sposób. Swego czasu bogate w neony centrum Poznania zostało w współcześnie zdominowane przez kiczowate kasetony, tablice, migające reklamy LED czy banery, które są znacznie tańsze w utrzymaniu i bieżącej konserwacji.

Cześć zdjęć przedstawia tylko metalowe szkielety, które są pozostałościami po tworzących kiedyś wraz ze szklanymi rurkami z gazem neony. Lista neonowych lokalizacji przedstawionych na stronie znajduje się TUTAJ. Spis również częściowo obrazuje, które neonowe reklamy istnieją jeszcze w przestrzeni miast.





Stare neony na Ratajach - tzw. neony osiedlowe



Poznańska dzielnica Rataje charakteryzuje się gęstą zabudową socjalistycznych bloków zbudowanych z płyt (tzw. Wielka Płyta Ratajska). Na każdym z większych osiedli, na ich strategicznym bloku, który był widoczny z różnych punktów dzielnicy znajdował się wielki neononowy napis z nazwą danego osiedla. Ta ciekawa forma wykorzystania reklam neonowych pomagała orientacji w porze wieczorowej i nocnej zarówno mieszkańców Poznania jak i osoby przyjezdne, a także dodawała kolorytu szarym blokowiskom PRLu. Neonów osiedlowych było około 19 sztuk. Obecnie w pierwotny, oryginalny sposób funkcjonują tylko 2 napisy neonowe, które są na bieżąco konserwowane (stan na I kwartał 2017).

Pozostała część wciaż istniejących napisów z nazwami osiedli jest naświetlana halogenami, a w większości z nich zostało zdemontowane nawet szkło. Warto wspomnieć, że conajmniej 2 neony osiedlowe zostały kompletnie zdjęte z budynków. Z ratajskimi napisami osiedli wiążą się ciekawe anegdoty - m. in. na Osiedlu Rusa po wprowdzaniu stanu wojennego ktoś notorycznie wchodził na dach bloku i odłączał literę "R". Powstawało Osiedle USA, co miało irytować lokalne władze PZPR.




Działające neony osiedli (stan na: I kwartał 2017):

OSIEDLE OŚWIECENIA oraz OSIEDLE JAGIELLOŃSKIE

Litery podświetlane halogenami:
OSIEDLE STARE ŻEGRZE, OSIEDLE POLAN, OSIEDLE RUSA (2x) OSIEDLE ORŁA BIAŁEGO (2x), OSIEDLE CZECHA, OSIEDLE LECHA, OSIEDLE BOHATERÓW II WOJNY ŚWIATOWEJ, OSIEDLE RZECZYPOSPOLITEJ, OSIEDLE TYSIĄCLECIA, OSIEDLE ARMII KRAJOWEJ, OSIEDLE POWSTAŃ NARODOWYCH

+ SM (Spółdzielnia Mieszkaniowa) OSIEDLE MŁODYCH(2x),

Neony osiedlowe, które zostały zdemontowane (info: "REKLAMA"):
OSIEDLE PIASTOWSKIE (2x)

Przed rokiem 1990 cztery poniżej wymienione osiedla posiadały inne nazwy i neony zostały wymienione:
Osiedle Związku Młodzieży Polskiej - obecnie OSIEDLE ORŁA BIAŁEGO
Osiedle Związku Walki Młodych - obecnie OSIEDLE STARE ŻEGRZE
Osiedle Manifestu Lipcowego - obecnie OSIEDLE ARMII KRAJOWEJ
Osiedle Związku Młodzieży Socjalistycznej - obecnie OSIEDLE POLAN



Stare zegary neonowe w Poznaniu



Jeszcze kilkanaście lat temu w Poznaniu istniało wiele zegarów neonowych. Trwale wpisane w krajobraz centrum ułatwiały one poczucie czasu kiedy nie było jeszcze telefonii komórkowej. Dzisiaj ich funkcja informacyjna w znaczący sposób spadła, ale nadal dodają kolorytu centrum miasta zapchanego gąszczami banerów i reklam na budynkach. W ciągu kilkudziesięciu lat zdemonotowano zegary neonowe na m.in. Osiedlu Kopernika, dworcu PKS, terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich oraz Placu Wiosny ludów.

Poniżej 4 udokumentowane zegary neonowe z Poznania:
- Zegar na budynku Politechniki Poznańskiej
- Zegar na Placu Wiosny Ludów (zdemontowany w X.2010)
- Zegar na Plac Wolności pod neonem WBK
- Zegar Osiedlu Lecha





Stare neony na dworcach

komunikacji publicznej


W czasach PRL gdy neony rozświetlały miasta po zmroku bardzo często były nieodłącznym elementem architektury dworcowej. Pojawiały się neonowe napisy zarówno z nazwą danej miejscowości jak i napisem informującym o rodzaju dworca - "dworzec kolejowy" lub "dworzec autobusowy", a także z informacjami o przechowalni bagażu czy peronach. Na dworcach związanych z obsługą transportu autobusowego popularna była instalacja neonu przedstawiającego chatakterystyczne logo PKS (motyw "kierownicy"). Neony na dworcach kolejowych były montowane zarówno na tych nowopostałych w latach '70 (Chodzież, Leszno) jak i dokooptowywane do architektury przedwojennej (Rawicz, Grodzisk Wlkp., Kościan).

Do osobnej klasyfikacji należy zakwalifikować budynek dworca głównego w Poznaniu, który pod blachą posiada wiele elementów starej architektury. Obiekt dworca POZNAŃ GŁÓWNY został pod koniec lat '70 "unowocześniony", przez co przybrał bardziej kanciaste kształty, dodano także wiele neonów, z których pozostał jeden - z nazwą stacji. To jedyny udokumentowany działający dworcowy neon w województwie. Obecnie wskutek modernizacji dworców neony są demontowane i zastępowane tańszymi, mniej klimatycznymi oraz dającymi zdecydowanie mniej światła kasetonami.






Stare neony w pozostałych miejscowościach

województwa wielkopolskiego


Neony były również popularną formą oświetlenia ulic w mniejszych miastach, a nawet pojawiały się w miejscowościach, które nigdy nie posiadały praw miejskich (choćby: Bukowiec, Raszewy, Strzałkowo). Zdecydowana większość neonów zainstalowanych dawniej w innych miejscowościach województwa została zdemontowana i zutylizowana. W przeciwieństwie do Poznania, bardzo trudno jest znaleźć reklamy neonowe, które są w miarę dobrze zachowane i działają w oryginalny sposób.






Powrót do strony głownej


[ Wielkopolskie Neony 2008-2018 ]

| zdjęcia nocne miast |